Aktualności

2009-04-14 14:37:00

17 lutego rząd ogłosił tzw. plan B czyli program „Ratujemy polskie szpitale”. Zdaniem wielu ekspertów, zabrakło w nim szczegółów dotyczących konkretnych rozwiązań przewidzianych w programie, a samorządowcy nie chcą jasno deklarować, czy skorzystają z planu. Zachęcamy także użytkowników naszego portalu do dyskusji o resortowym planie.

Starczy pieniędzy?
Przypomnijmy, że program realizowany będzie latach 2009-2011. Nim machina zostanie wprawiona w ruch, program zostanie poddany społecznej konsultacji. Po sześćdziesięciu dniach wejdzie w życie.
Co miał na myśli premier mówiąc, że nie zabraknie pieniędzy na wdrażanie planu B? To, że:
– W tym zakresie, w jakim umówimy się z samorządami, środków nie zabraknie, niezbędne środki dla wdrożenia tego projektu, dla uratowania polskich szpitali znajdą się niezależnie od tego, gdzie będzie trzeba te środki znaleźć.
Minister zdrowia ma świadomość, że restrukturyzacja części polskiego szpitalnictwa nie będzie procesem łatwym. Przyznała, że przekształcanie ZOZ-ów w podmioty prawa handlowego z pomocą planu B będzie znacznie trudniejsze od zmian, które dokonywałby się, gdyby można je było przeprowadzać na mocy ustawy.
– Jeśli tylko obejmie 30 proc. placówek, to zobowiązania, które w tej chwili rosną od nowa, lawinowo, zmniejszą się o około 3 mld zł we wszystkich placówkach ochrony zdrowia – zapewniała Ewa Kopacz informując, że aktualnie udział w programie zadeklarowało już 57 szpitali.

W porozumieniu z ministrem finansów
W budżecie są zarezerwowano pieniądze na pomoc dla przekształcających się placówek, bo – jak powiedziała minister Kopacz program nie byłby wprowadzany „bez akceptacji ministra finansów”. Ministerstwo Zdrowia uzgodniło zatem z Ministerstwem Finansów, że na ten cel zaplanowano dla wszystkich szpitali 2,7 mld zł , ponieważ w myśl ustawy, którą zawetował prezydent, przekształcenie byłoby obligatoryjne. Natomiast przystąpienie do programu ratowania szpitali jest dobrowolne. Zaznaczyła, że pomoc nie jest adresowana bezpośrednio do szpitali, ale do samorządów będących ich organami założycielskimi.

Rządowy plan przewiduje, że samorząd najpierw zlikwiduje zadłużony publiczny ZOZ, a następnie stworzy spółkę, która przejmie majątek szpitala i będzie jej 100-procentowym właścicielem. Nowo powołana spółka zacznie działać z czystym kontem, ponieważ wszystkie jej długi przejmie samorząd. Program restrukturyzacji i biznesplan muszą zatwierdzić NFZ i Bank Gospodarstwa Krajowego. Ich opinie otrzyma wojewoda i przekaże Ministerstwu Rozwoju Regionalnego. Wówczas samorząd dostanie dotację na spłacenie długów likwidowanego szpitala.

Program zakłada też, że samorządy, które zdecydują się w nim uczestniczyć, będą przygotowywały plany naprawcze lecznic. Narodowy Fundusz Zdrowia ma dokonywać ich audytu medycznego i oceny możliwych do wypracowania przychodów, natomiast Bank Gospodarstwa Krajowego - oceny ekonomicznej i finansowej. Akceptacji pozytywnie ocenionych planów restrukturyzacyjnych będzie dokonywał wojewoda, następnie będą podpisywane umowy z minister zdrowia i ministrem finansów. Kolejnym etapem ma być przekształcenie szpitali w spółki prawa handlowego oraz realizacja planów naprawczych.

Samorządy, które będą uczestniczyć w programie, mogą liczyć na rządową pomoc w spłacie długów szpitali. Ma ona polegać na umorzeniu zobowiązań bądź spłacie w formie dotacji celowej, poręczeniu (po zawarciu ugody z wierzycielami cywilnoprawnymi) oraz kredycie z BGK.

W mediach nie milkną komentarze
dotyczące resortowego planu... Choć Paweł Pikula, starosta powiatu lubelskiego, nie ma wątpliwości, że spółki prawa handlowego są o wiele lepszą formą funkcjonowania szpitali niż SPZOZ, to jednak nie zachęca na razie do przekształceń w podległych sobie jednostkach w Bychawie i Bełżycach.

- Rząd ogłosił wczoraj tzw. plan B, który ma umożliwić tworzenie szpitalnych spółek, ale wciąż nie znamy ostatecznie przyjętych rozwiązań. Do proponowanych w projekcie mieliśmy wiele zastrzeżeń - zaznacza Paweł Pikula.

Brakuje wyliczeń
Podobnie do sprawy podchodzi Arkadiusz Bratkowski, członek zarządu województwa lubelskiego odpowiedzialny za ochronę zdrowia. Władze województwa do przekształceń zgłosiły 6 szpitali, w tym trzy placówki z Lublina: przy al. Kraśnickiej, im. Jana Bożego i Szpital Kolejowy. Samorządy powiatu i województwa wciąż nie wiedzą, na ile państwo pomogłoby im przekazać środków, gdyby zgodzili się przejąć wszystkie długi likwidowanego szpitala. A to podstawowy warunek przekształcenia szpitala w spółkę, która na starcie ma mieć zerowe konto.

- Bez tej wiedzy i dokładnych wyliczeń nie zdecydujemy się na zmiany w takim kształcie, jak zakładaliśmy - zaznacza Bratkowski. Chodzi o to, że samorząd województwa lubelskiego, któremu podlega 6 zgłoszonych do przekształceń szpitali, nie może wziąć na siebie 263 mln złotych ich zadłużenia.

Dla starostwa oznaczałoby to wzięcie na swoje barki ok. 10 mln zł szpitalnych długów. - Bez określonej pomocy rządu trudno się na taki ruch decydować - podkreśla Paweł Pikula.

Program "Ratujemy polskie szpitale" to rozwiązanie skierowane szczególnie do dłużników państwa. Jak mówi Gazecie Prawnej Marek Wójcik, ekspert Związku Powiatów Polskich, faktycznymi beneficjentami programu B będą więc szpitale, które przeszły proces restrukturyzacji na mocy ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji ZOZ i zaciągnęły lub poręczyły kredyt. Takie jednostki uzyskają szansę na pokrycie zobowiązań cywilnoprawnych wynikających z zaciągniętych kredytów bankowych. Drugą grupą szpitali, która najbardziej skorzysta na tym programie, będą SPZOZ-y, które mają nieuregulowane zobowiązania publicznoprawne.

- Można określić, w jakim regionie Polski są zlokalizowane szpitale z tej grupy. Przede wszystkim na Dolnym Śląsku. Egzekwowanie od dyrektorów szpitali płatności było zróżnicowane regionalnie. Najbardziej liberalne były pod tym względem urzędy skarbowe na Dolnym Śląsku - mówi Marek Wójcik.

Jak wskazuje, na koniec III kwartału 2008 r. wszystkie zobowiązania publicznoprawne w szpitalach samorządowych wynosiły 460 mln zł. Blisko 40 proc. z nich jest skoncentrowane w jednym województwie - dolnośląskim.

Obawy o utratę unijnych środków
W ciągu trzech lat realizacji programu - jak szacuje w Gazecie Prawnej dr Adam Kozierkiewicz z Instytutu Zdrowia Publicznego Collegium Medicum UJ - w spółki prawa handlowego przekształci się najwyżej 120 szpitali, co nie stanowi nawet 20 proc. działających lecznic. Raczej nie będzie wśród nich SPZOZ-ów prowadzonych przez samorządy wojewódzkie.

Przyczyną jest nie tylko obawa przed przejmowaniem przez nich zadłużenia likwidowanych SPZOZ-ów. Np. zachodniopomorskie szpitale wojewódzkie finansowo radzą sobie całkiem nieźle, a mimo to marszałek dystansuje się od rządowego programu przekształceń.

W ciągu trzech lat realizacji programu - jak szacuje w Gazecie Prawnej dr Adam Kozierkiewicz z Instytutu Zdrowia Publicznego Collegium Medicum UJ - w spółki prawa handlowego przekształci się najwyżej 120 szpitali, co nie stanowi nawet 20 proc. działających lecznic. Raczej nie będzie wśród nich SPZOZ-ów prowadzonych przez samorządy wojewódzkie.

Przyczyną jest nie tylko obawa przed przejmowaniem przez nich zadłużenia likwidowanych SPZOZ-ów. Np. zachodniopomorskie szpitale wojewódzkie finansowo radzą sobie całkiem nieźle, a mimo to marszałek dystansuje się od rządowego programu przekształceń.

- Istnieje obawa, że przekształcając nasze szpitale w spółki w drodze likwidacji SPZOZ możemy utracić środki unijne, o które występowaliśmy dla nich jako publicznych jednostek. Chodzi o duże projekty o łącznej wartości 250 mln zł, w których uczestniczy pięć podlegających nam szczecińskich szpitali - mówi Gazecie Prawnej Marek Hok, członek zarządu woj. zachodniopomorskiego.

Dlatego zachodniopomorski samorząd wojewódzki na razie najprawdopodobniej nie przystąpi do rządowego programu.

Więcej o planie B:
http://www.ratujemyszpitale.pl

Ministerstwo prosi o przesyłanie opinii na adres mailowu: konsultacjeplanb@mz.gov.pl